Bài 6. Nguyễn Trãi – “Dành còn để trợ dân này”Ngữ văn 10 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Học về một tác gia cần nắm ba trục: cuộc đời gắn với thời đại, sự nghiệp sáng tác (chữ Hán, chữ Nôm), và tư tưởng xuyên suốt; với Nguyễn Trãi đó là nhân nghĩa, yêu nước, thương dân.
• Cáo là thể văn nghị luận chính luận thời trung đại, thường viết bằng văn biền ngẫu, dùng để công bố một sự kiện trọng đại; lập luận dựa trên tiền đề chính nghĩa rồi soi vào thực tiễn.
• Đọc bài cáo, theo dõi mạch lập luận: nêu nguyên lí chính nghĩa, kể tội kẻ thù, thuật lại cuộc kháng chiến, tuyên bố kết quả; chú ý giọng văn thay đổi theo từng phần.
• Thơ Nôm của Nguyễn Trãi có câu sáu chữ xen câu bảy chữ, hình ảnh bình dị đời thường; thơ chữ Hán của ông giàu cảm hứng thiên nhiên và lòng ưu ái với nước, với dân.
• Nghị luận về một vấn đề xã hội: giải thích vấn đề, bàn luận nguyên nhân, biểu hiện, tác động bằng bằng chứng thực tế, nêu và phản bác ý kiến trái chiều, rút ra hành động cụ thể.