Bài 2. Cấu tứ và hình ảnh trong thơ trữ tìnhNgữ văn 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Cấu tứ là cách tổ chức, triển khai ý tưởng và cảm xúc của bài thơ quanh một hạt nhân gọi là tứ thơ. Nắm được tứ là nắm được mạch vận động của cả bài.
• Hình ảnh thơ là sự vật, cảnh vật, chi tiết được tái hiện bằng ngôn từ, thấm cảm xúc và có thể mang nghĩa biểu tượng. Luôn xét hình ảnh trong quan hệ với tứ thơ, không tách rời.
• Với Nhớ đồng, Tràng giang, Con đường mùa đông: theo dõi nhân vật trữ tình, mạch cảm xúc và hệ thống hình ảnh làm nên nỗi niềm riêng của từng bài.
• Phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường (kết hợp từ lạ, đảo trật tự, ngắt nhịp bất thường, dùng từ khác chức năng quen thuộc của nó) là cách tạo nghĩa mới. Khi gặp, chỉ rõ chỗ lệch chuẩn và tác dụng của nó.
• Bài nghị luận về một tác phẩm thơ: xác định tứ thơ, phân tích các hình ảnh tiêu biểu theo mạch cảm xúc, rồi đánh giá nét đặc sắc nghệ thuật và giá trị của bài.