Bài 4. Tự sự trong truyện thơ dân gian và trong thơ trữ tìnhNgữ văn 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Truyện thơ dân gian là tác phẩm tự sự bằng thơ của các dân tộc thiểu số, có cốt truyện, nhân vật, thường kể về tình yêu và khát vọng tự do, hạnh phúc.
• Trong truyện thơ, yếu tố tự sự (sự việc, nhân vật) đan với yếu tố trữ tình (lời than, lời nhắn gửi); ngôn ngữ giàu hình ảnh so sánh, lặp lại quen thuộc của văn học dân gian.
• Trong thơ trữ tình, yếu tố tự sự là cái cớ: sự việc được kể ra để bộc lộ cảm xúc, suy tư. Dương phụ hành và Thuyền và biển đều có câu chuyện, nhưng đích đến là tâm trạng.
• Lỗi thành phần câu thường gặp: thiếu chủ ngữ, thiếu vị ngữ, thiếu cả nòng cốt câu, nhầm trạng ngữ là chủ ngữ. Cách sửa: thêm thành phần còn thiếu, bỏ quan hệ từ thừa đầu câu, hoặc tách, ghép lại câu.
• Bài nghị luận về lối sống tích cực: làm rõ khái niệm, nêu biểu hiện và ý nghĩa, xem xét quan niệm ngược lại, rồi rút ra việc làm cụ thể của người trẻ.