Tập hai · Tập 2
Bài 8. Dữ liệu trong văn bản thông tinNgữ văn 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Dữ liệu (số liệu, sự kiện, trích dẫn, hình ảnh, biểu đồ) là chỗ dựa của văn bản thông tin; phân biệt dữ liệu sơ cấp (tự thu thập) với thứ cấp (lấy từ nguồn khác) và luôn xét độ tin cậy.
- Văn bản thông tin có thể lồng yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận; cần chỉ ra cách sắp xếp thông tin và tác dụng của phương tiện phi ngôn ngữ.
- Ba văn bản đọc thuộc ba lĩnh vực (du kí nhân học, lịch sử giáo dục, lịch sử một sản vật): đọc để nhận ra mục đích, cách triển khai thông tin và quan điểm người viết.
- Tôn trọng sở hữu trí tuệ: dùng ý tưởng, câu chữ, hình ảnh của người khác phải ghi nguồn; dẫn nguyên văn thì đặt trong ngoặc kép; không đạo văn, không dùng tác phẩm khi chưa được phép.
- Thư trao đổi công việc: đúng thể thức (địa điểm, thời gian, người nhận, lời chào, nội dung, lời kết, kí tên), nêu vấn đề rõ, đề xuất cụ thể, giọng lịch sự.
- Tranh biện: hai đội giữ lập trường đối lập, đưa lí lẽ và bằng chứng, phản bác ý đối phương, tuân thủ luật và thời gian, tôn trọng người đối thoại.
Lỗi hay gặp
- Chép số liệu không ghi nguồn, hoặc tin ngay dữ liệu từ trang mạng không rõ tác giả.
- Viết thư công việc với giọng tâm sự, lan man, thiếu đề xuất và thiếu thông tin liên hệ.
- Khi tranh biện thì công kích cá nhân thay vì phản bác lí lẽ.
Cách học bài này
Với mỗi văn bản, làm "thẻ dữ liệu": ghi 3–5 dữ liệu quan trọng, loại dữ liệu, nguồn và ý mà nó chứng minh. Thói quen này giúp trả lời nhanh câu hỏi về độ tin cậy và dùng lại được khi viết thư hay chuẩn bị tranh biện.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Văn bản thông tinThư trao đổi về công việc hoặc vấn đề đáng quan tâmVăn bản đọc
- Văn bản 1: Pa-ra-na (trích Nhiệt đới buồn) (Clốt Lê-vi Xtơ-rốt)
- Văn bản 2: Giáo dục khai phóng ở Việt Nam nhìn từ Đông Kinh Nghĩa Thục (Nguyễn Nam)
- Văn bản 3: Đời muối (trích Đời muối: Lịch sử thế giới) (Mác Kơ-len-xki)
- Thực hành đọc: Sách thay đổi lịch sử loài người (Vũ Đức Liêm)
Thực hành và kĩ năng
- Thực hành tiếng Việt: Tôn trọng và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ · trang 78
- Viết: Thư trao đổi về công việc hoặc một vấn đề đáng quan tâm
- Nói và nghe: Tranh biện về một vấn đề đời sống
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.