Tập một · Tập 1
Bài 1. Thế giới kì ảoNgữ văn 9 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Truyện truyền kì là truyện văn xuôi chữ Hán thời trung đại, đan cài yếu tố kì ảo (thần linh, cõi âm, giấc mộng, phép lạ) với đời sống thực để nói về thân phận con người.
- Yếu tố kì ảo không nhằm gây lạ: nó giải oan, bù đắp hoặc phơi bày điều mà đời thực chưa giải quyết. Khi phân tích, luôn hỏi chi tiết kì ảo ấy giúp tác giả nói điều gì.
- Đọc truyện truyền kì cần nắm: cốt truyện, nhân vật (thường là người bình thường gặp chuyện lạ), không gian hai cõi thực – ảo và lời bình của tác giả nếu có.
- Điển tích, điển cố là câu chuyện hay câu chữ trong sách xưa được dùng lại cô đọng; muốn hiểu phải biết chuyện gốc và nghĩa nó gợi ra trong văn cảnh mới.
- Nhiều yếu tố Hán Việt đồng âm khác nghĩa ("đồng" là cùng, là trẻ nhỏ, là kim loại...), nên phải xác định nghĩa yếu tố trước khi giải nghĩa hay dùng từ.
- Bài nghị luận về vấn đề cần giải quyết: nêu rõ vấn đề, phân tích thực trạng và nguyên nhân, đề xuất giải pháp khả thi kèm lí lẽ, bằng chứng.
Lỗi hay gặp
- Kể lại diễn biến truyện thay vì phân tích, không chỉ ra ý nghĩa của chi tiết kì ảo và tấm lòng nhân đạo của tác giả.
- Coi kết thúc có yếu tố kì ảo là "có hậu" trọn vẹn, bỏ qua nỗi đau và bi kịch vẫn còn nguyên trong đó.
- Bài nghị luận nêu giải pháp chung chung kiểu "mọi người cần ý thức hơn", không gắn với nguyên nhân đã phân tích.
Cách học bài này
Với mỗi truyện, kẻ hai cột: cột "thực" ghi hoàn cảnh, nhân vật, xã hội; cột "ảo" ghi các chi tiết kì lạ. Nối từng chi tiết ảo với điều nó soi sáng bên cột thực; các đường nối ấy chính là dàn ý bài phân tích.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Truyện truyền kìNghị luận xã hội về một vấn đề cần giải quyếtVăn bản đọc
- Văn bản 1: Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ)
- Văn bản 2: Dế chọi (Bồ Tùng Linh)
- Văn bản 3: Sơn Tinh – Thủy Tinh (trích) (Nguyễn Nhược Pháp)
- Thực hành đọc: Ngọc nữ về tay chân chủ
Thực hành và kĩ năng
- Tri thức ngữ văn · trang 9
- Thực hành tiếng Việt: Điển tích, điển cố · trang 17
- Thực hành tiếng Việt: Một số yếu tố Hán Việt dễ nhầm lẫn và cách phân biệt · trang 22
- Viết: Bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (con người trong mối quan hệ với tự nhiên)
- Nói và nghe: Trình bày ý kiến về một sự việc có tính thời sự (con người trong mối quan hệ với tự nhiên)
- Củng cố, mở rộng · trang 34
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.