Tập một · Tập 1
Bài 3. Hồn nước nằm trong tiếng mẹ chaNgữ văn 9 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Truyện thơ Nôm kể chuyện bằng thơ (chủ yếu lục bát), viết bằng chữ Nôm; có cốt truyện, nhân vật, lời kể và lời nhân vật, đồng thời đậm chất trữ tình.
- Đọc đoạn trích truyện thơ: xác định vị trí đoạn trích, sự việc chính, cách khắc họa nhân vật qua ngoại hình, hành động, lời nói; nhận ra bút pháp ước lệ và tả cảnh ngụ tình.
- Tự tình (bài 2) là thơ Nôm Đường luật thất ngôn bát cú: chú ý bố cục đề – thực – luận – kết, phép đối ở hai cặp câu giữa và chất dân tộc qua từ ngữ, hình ảnh Nôm.
- Chữ Nôm dựa vào chữ Hán để ghi tiếng Việt; chữ quốc ngữ dùng chữ cái La-tinh, hình thành từ thế kỉ XVII và nay là chữ viết chính thức của tiếng Việt.
- Trong chữ quốc ngữ, có âm được ghi bằng nhiều chữ (c/k/q, g/gh, ng/ngh); nắm quy tắc đứng trước i, e, ê để tránh lỗi chính tả.
- Nghị luận về vấn đề trong đời sống học sinh: chọn vấn đề có thật, gần gũi; phân tích nguyên nhân, tác hại; đưa giải pháp cụ thể mà chính học sinh làm được.
Lỗi hay gặp
- Đánh đồng lối kể của hai truyện thơ: Truyện Kiều trau chuốt, giàu ước lệ; Truyện Lục Vân Tiên mộc mạc, nhân vật bộc lộ chủ yếu qua hành động và lời nói thẳng thắn.
- Phân tích thơ Đường luật mà bỏ qua phép đối ở câu 3–4, 5–6 hoặc không chỉ ra nét riêng của thơ Nôm.
- Viết sai c/k, g/gh, ng/ngh khi đứng trước các nguyên âm i, e, ê.
Cách học bài này
Trước khi học đoạn trích, tóm tắt cả tác phẩm trong khoảng năm câu và đánh dấu đoạn trích nằm ở đâu. Khi phân tích, chọn ba bốn câu thơ then chốt, mỗi câu gắn với một nhận xét về nhân vật hoặc nghệ thuật.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Truyện thơ NômThơ Nôm Đường luậtVăn bản đọc
- Văn bản 1: Kim – Kiều gặp gỡ (trích Truyện Kiều) (Nguyễn Du)
- Văn bản 2: Lục Vân Tiên đánh cướp, cứu Kiều Nguyệt Nga (trích Truyện Lục Vân Tiên) (Nguyễn Đình Chiểu)
- Văn bản 3: Tự tình (bài 2) (Hồ Xuân Hương)
- Thực hành đọc: Kiều ở lầu Ngưng Bích (Nguyễn Du)
Thực hành và kĩ năng
- Tri thức ngữ văn · trang 64
- Thực hành tiếng Việt: Chữ Nôm · trang 70
- Thực hành tiếng Việt: Chữ quốc ngữ · trang 74
- Viết: Bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết (trong đời sống của học sinh hiện nay)
- Nói và nghe: Trình bày ý kiến về một vấn đề có tính thời sự trong đời sống của lứa tuổi học sinh hiện nay
- Củng cố, mở rộng · trang 84
- Đọc mở rộng · trang 86
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.