Bài 6. Dao động tắt dần. Dao động cưỡng bức. Hiện tượng cộng hưởngVật lí 11 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Dao động tắt dần có biên độ (và cơ năng) giảm dần theo thời gian do lực cản của môi trường; cơ năng chuyển dần thành nhiệt. Lực cản càng lớn, dao động tắt càng nhanh.
• Dao động cưỡng bức chịu tác dụng của ngoại lực biến thiên tuần hoàn; khi ổn định, vật dao động với tần số bằng tần số của ngoại lực, không phải tần số riêng.
• Biên độ dao động cưỡng bức phụ thuộc biên độ ngoại lực, lực cản và độ chênh lệch giữa tần số ngoại lực f và tần số riêng f₀.
• Cộng hưởng: biên độ dao động cưỡng bức đạt cực đại khi f = f₀; lực cản càng nhỏ thì cực đại càng cao và càng nhọn.
• Ứng dụng tắt dần: giảm xóc ô tô, xe máy. Cộng hưởng có lợi ở hộp đàn, lò vi sóng; có hại khi làm rung gãy cầu, nhà, máy móc.