Chương I. Vật lí nhiệt · Trang 6–9
Bài 1. Cấu trúc của chất. Sự chuyển thểVật lí 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Mô hình động học phân tử: vật chất gồm các phân tử chuyển động hỗn loạn không ngừng, nhiệt độ càng cao chúng chuyển động càng nhanh; giữa các phân tử có cả lực hút và lực đẩy.
- Chất rắn: phân tử rất gần nhau, dao động quanh vị trí cân bằng cố định, nên có hình dạng và thể tích riêng. Chất lỏng: vị trí cân bằng có thể dịch chuyển, nên có thể tích riêng nhưng lấy hình dạng bình chứa.
- Chất khí: khoảng cách giữa các phân tử rất lớn so với kích thước phân tử, lực tương tác rất yếu, phân tử chuyển động hỗn loạn về mọi phía; khí không có hình dạng, thể tích riêng và dễ nén.
- Sáu quá trình chuyển thể: nóng chảy (rắn → lỏng), đông đặc (lỏng → rắn), hóa hơi gồm bay hơi và sôi (lỏng → khí), ngưng tụ (khí → lỏng), thăng hoa (rắn → khí), ngưng kết (khí → rắn).
- Chất rắn kết tinh nóng chảy ở một nhiệt độ xác định và nhiệt độ giữ nguyên trong suốt lúc nóng chảy; chất rắn vô định hình (thủy tinh, nhựa) mềm dần, không có nhiệt độ nóng chảy xác định.
- Bay hơi xảy ra ở mặt thoáng và ở mọi nhiệt độ; sôi xảy ra cả trong lòng lẫn trên mặt chất lỏng, ở nhiệt độ sôi xác định (phụ thuộc áp suất trên mặt chất lỏng).
Lỗi hay gặp
- Cho rằng phân tử trong chất rắn đứng yên. Thực ra chúng vẫn dao động không ngừng quanh vị trí cân bằng.
- Nghĩ rằng đang đun thì nhiệt độ phải tăng. Với chất kết tinh đang nóng chảy hay đang sôi, nhiệt nhận vào dùng để phá liên kết, nhiệt độ đứng yên.
- Nhầm bay hơi với sôi: bay hơi chỉ ở mặt thoáng và ở mọi nhiệt độ, còn sôi xảy ra trong toàn khối chất lỏng ở nhiệt độ sôi.
Cách học bài này
Lập bảng so sánh rắn – lỏng – khí theo năm tiêu chí: khoảng cách phân tử, lực tương tác, kiểu chuyển động, hình dạng, thể tích. Vẽ sơ đồ sáu mũi tên chuyển thể và ghi rõ mũi tên nào thu nhiệt, mũi tên nào tỏa nhiệt. Câu hỏi giải thích nào cũng quy về khoảng cách và lực liên kết giữa phân tử.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Cấu trúc của chất, sự chuyển thểCác phần của bài
- I: Mô hình động học phân tử về cấu tạo chất
- II: Cấu trúc của chất rắn, chất lỏng và chất khí
- III: Sự chuyển thể
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.