Chương III. Từ trường · Trang 61–65
Bài 15. Lực từ tác dụng lên dây dẫn mang dòng điện. Cảm ứng từVật lí 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Đoạn dây dài l mang dòng điện I đặt trong từ trường đều B, hợp với vectơ B một góc α, chịu lực từ có độ lớn F = B·I·l·sinα.
- Quy tắc bàn tay trái: đặt bàn tay trái để đường sức từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến ngón giữa là chiều dòng điện, ngón cái choãi ra 90° chỉ chiều lực từ.
- Lực từ vuông góc với cả đoạn dây và vectơ B. Dây song song với đường sức (α = 0° hoặc 180°) thì F = 0; dây vuông góc với đường sức thì F lớn nhất, F = BIl.
- Độ lớn cảm ứng từ: B = F/(I·l) khi dây vuông góc với đường sức. Đơn vị tesla: 1 T = 1 N/(A.m).
- Đo B: đo lực từ lên đoạn dây (hoặc khung N vòng) ở nhiều cường độ dòng điện, vẽ đồ thị F theo I; đồ thị là đường thẳng qua gốc, độ dốc bằng B·l (khung N vòng thì bằng N·B·l).
Lỗi hay gặp
- Lấy α là góc giữa dây và phương thẳng đứng hay mặt phẳng hình vẽ. α phải là góc giữa chiều dòng điện và vectơ cảm ứng từ.
- Đặt nhầm bàn tay cho dòng điện đi vào lòng bàn tay. Đúng là đường sức đâm vào lòng bàn tay, bốn ngón chỉ chiều dòng điện.
- Để chiều dài dây bằng cm khi tính F hoặc B; phải đổi sang m.
Cách học bài này
Mỗi bài lực từ làm hai việc tách bạch: độ lớn tính bằng F = BIl·sinα, chiều xác định bằng bàn tay trái vẽ ngay trên hình. Với hình có kí hiệu ⊙ (hướng ra) và ⊗ (hướng vào), tập xoay bàn tay theo đúng hình trước khi làm trắc nghiệm.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn mang dòng điệnTừ trường, cảm ứng từ, đường sức từCác phần của bài
- I: Thí nghiệm về lực từ tác dụng lên đoạn dây dẫn mang dòng điện
- II: Độ lớn cảm ứng từ
- III: Thực hành đo độ lớn cảm ứng từ
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.