Bài 21. Cấu trúc hạt nhânVật lí 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Thí nghiệm tán xạ hạt alpha: đa số hạt đi thẳng qua lá vàng, rất ít hạt bị lệch góc lớn hoặc bật ngược lại. Kết luận: nguyên tử có hạt nhân mang điện dương, rất nhỏ nhưng chứa gần như toàn bộ khối lượng.
• Hạt nhân gồm các nucleon: proton (điện tích +e) và neutron (không mang điện). Z là số proton (số hiệu nguyên tử), A là số nucleon (số khối), số neutron N = A − Z.
• Kí hiệu hạt nhân: viết A ở phía trên, Z ở phía dưới, bên trái kí hiệu nguyên tố X. Điện tích hạt nhân là +Ze.
• Đồng vị là các hạt nhân có cùng Z nhưng khác A (khác số neutron), ví dụ ba đồng vị của hydrogen có A = 1, 2, 3.
• Hạt nhân có kích thước cỡ 10⁻¹⁵ đến 10⁻¹⁴ m, nhỏ hơn nguyên tử (cỡ 10⁻¹⁰ m) hàng vạn lần; bán kính gần đúng R ≈ 1,2.10⁻¹⁵·A^(1/3) m. Đơn vị khối lượng nguyên tử: 1 amu ≈ 1,66.10⁻²⁷ kg.