Bài 23. Hiện tượng phóng xạVật lí 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Phóng xạ là quá trình hạt nhân không bền tự phát biến đổi thành hạt nhân khác và phát ra tia phóng xạ; quá trình không phụ thuộc điều kiện bên ngoài như nhiệt độ, áp suất.
• α: phát hạt nhân helium-4, Z giảm 2, A giảm 4. β⁻: phát electron và phản neutrino, Z tăng 1, A giữ nguyên. β⁺: phát positron và neutrino, Z giảm 1, A giữ nguyên. γ: photon năng lượng cao, không đổi Z, A.
• Định luật phóng xạ: N = N₀·2^(−t/T) = N₀·e^(−λt), T là chu kì bán rã, hằng số phóng xạ λ = ln2/T. Khối lượng chất phóng xạ còn lại m = m₀·2^(−t/T).
• Độ phóng xạ H = λN = H₀·2^(−t/T), đơn vị becquerel (1 Bq = 1 phân rã/giây); 1 Ci = 3,7.10¹⁰ Bq. Khi tính H phải dùng λ theo s⁻¹.
• Tia α đâm xuyên yếu nhất, tia γ mạnh nhất. An toàn phóng xạ: giảm thời gian tiếp xúc, tăng khoảng cách, che chắn phù hợp, tuân thủ biển cảnh báo phóng xạ.