Bài 25. Nguyên tố nhóm IIAHóa học 12 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Kim loại nhóm IIA (Be, Mg, Ca, Sr, Ba) có cấu hình lớp ngoài cùng ns², số oxi hóa +2. Ca, Sr, Ba tác dụng với nước ở nhiệt độ thường; Mg phản ứng rất chậm với nước lạnh, nhanh hơn khi đun nóng; Be không phản ứng.
• Màu ngọn lửa: Ca đỏ cam, Sr đỏ son, Ba lục vàng. Từ Mg(OH)₂ đến Ba(OH)₂ độ tan tăng; từ MgSO₄ đến BaSO₄ độ tan giảm (BaSO₄ kết tủa trắng).
• CaCO₃ bị nhiệt phân: CaCO₃ → CaO + CO₂ (t°). Trong tự nhiên: CaCO₃ + CO₂ + H₂O ⇌ Ca(HCO₃)₂, giải thích sự xâm thực đá vôi và tạo thạch nhũ.
• Thạch cao sống CaSO₄.2H₂O; thạch cao nung CaSO₄.0,5H₂O dùng bó bột, đúc tượng; thạch cao khan CaSO₄.
• Nước cứng chứa nhiều Ca²⁺, Mg²⁺. Tính cứng tạm thời do HCO₃⁻, đun sôi làm mềm được: Ca(HCO₃)₂ → CaCO₃ + CO₂ + H₂O. Tính cứng vĩnh cửu do Cl⁻, SO₄²⁻; dùng Na₂CO₃, Na₃PO₄ hoặc trao đổi ion để làm mềm.