Bài 35. Khai thác nhiên liệu hoá thạch. Nguồn carbon. Chu trình carbon và sự ấm lên toàn cầuKhoa học tự nhiên 9 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Nhiên liệu hoá thạch (than, dầu mỏ, khí thiên nhiên) hình thành từ xác sinh vật bị phân huỷ trong điều kiện thiếu oxygen qua thời gian rất dài; methane cũng sinh ra từ sự phân huỷ chất hữu cơ ở ruộng lúa, bãi rác, hầm biogas.
• Khai thác và đốt nhiên liệu hoá thạch cung cấp năng lượng nhưng thải CO₂, SO₂, bụi; cần sử dụng tiết kiệm và chuyển dần sang năng lượng tái tạo.
• Carbon tồn tại trong khí quyển (CO₂), đại dương, đá carbonate, sinh vật và nhiên liệu hoá thạch.
• Chu trình carbon: quang hợp lấy CO₂ từ khí quyển; hô hấp, phân huỷ, đốt cháy trả CO₂ lại. Lượng CO₂, CH₄ tăng làm tăng hiệu ứng nhà kính, gây ấm lên toàn cầu.