Tập một · Tập 1
Bài 2. Vẻ đẹp cổ điểnNgữ văn 8 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Thất ngôn bát cú: 8 câu, mỗi câu 7 chữ, bố cục đề – thực – luận – kết; gieo một vần bằng ở cuối các câu 1, 2, 4, 6, 8; hai câu thực và hai câu luận phải đối nhau.
- Tứ tuyệt: 4 câu, thường gieo vần ở câu 1, 2, 4 (có khi chỉ câu 2, 4); mạch thơ thường đi theo khai – thừa – chuyển – hợp, câu thứ ba là chỗ ý thơ chuyển hướng.
- Luật bằng trắc dựa vào thanh của chữ thứ hai câu đầu; niêm là các cặp câu 1–8, 2–3, 4–5, 6–7 có chữ thứ hai cùng thanh. Nắm được thì đọc đúng nhịp và thấy được sự chặt chẽ của thể thơ.
- Thơ Đường luật hàm súc, ưa tả cảnh ngụ tình: cảnh vật được chọn lọc để gửi tâm trạng. Phân tích phải đi từ hình ảnh, từ ngữ, phép đối đến nỗi lòng của nhà thơ.
- Từ tượng hình gợi dáng vẻ, từ tượng thanh mô phỏng âm thanh; đảo ngữ là đưa một thành phần lên trước trật tự thường để nhấn mạnh hoặc tạo nhịp, nhạc cho câu.
Lỗi hay gặp
- Tách bài phân tích thành hai khối riêng: nói hết nội dung rồi mới liệt kê nghệ thuật, trong khi cách đúng là phân tích từng hình ảnh, từng phép đối gắn với ý nghĩa của nó.
- Thấy câu bắt đầu bằng trạng ngữ hay tính từ là cho ngay là đảo ngữ, không so với trật tự thông thường và không nói được hiệu quả nhấn mạnh.
- Nhầm vị trí gieo vần, đếm cả chữ cuối câu 3, 5, 7 là vần, dẫn tới nhận diện sai thể thơ.
Cách học bài này
Với mỗi bài thơ, đánh dấu chữ vần, gạch nối các cặp đối và chia bố cục ngay trên sách, rồi ghi bên lề một cụm từ về cảm xúc của từng phần. Bài viết phân tích chỉ cần đi lại đúng các ghi chú này theo bố cục là đủ ý và có dẫn chứng.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Thơ Đường luật (thất ngôn bát cú, tứ tuyệt)Phân tích một tác phẩm văn học (bài thơ, truyện)Văn bản đọc
- Văn bản 1: Thu điếu (Nguyễn Khuyến)
- Văn bản 2: Thiên Trường vãn vọng (Trần Nhân Tông)
- Đọc kết nối chủ điểm: Ca Huế trên sông Hương (Hà Ánh Minh)
- Thực hành đọc: Qua Đèo Ngang (Bà Huyện Thanh Quan)
Thực hành và kĩ năng
- Thực hành tiếng Việt: Từ tượng hình, từ tượng thanh · trang 42
- Thực hành tiếng Việt: Biện pháp tu từ đảo ngữ · trang 45
- Viết: Phân tích một bài thơ thất ngôn bát cú hoặc tứ tuyệt Đường luật
- Nói và nghe: Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội (một sản phẩm văn hóa truyền thống trong cuộc sống hiện tại)
- Củng cố, mở rộng · trang 55
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.