Bài 3. Lời sông núiNgữ văn 8 · Kết nối tri thức với cuộc sống

Ghi nhớ trọng tâm

• Văn nghị luận được dựng bằng luận đề (vấn đề bàn tới), các luận điểm (ý kiến lớn), lí lẽ (lời giải thích, lập luận) và bằng chứng (sự việc, số liệu, dẫn chứng). Đọc là tìm ra bốn tầng này và mối quan hệ giữa chúng.
• Nghị luận trung đại như hịch, chiếu viết để kêu gọi hay ban bố; sức thuyết phục đến từ lập luận chặt, lời văn giàu cảm xúc, câu văn cân đối và từ những bằng chứng lịch sử mà người nghe đều biết.
• Đoạn diễn dịch đặt câu chủ đề ở đầu; quy nạp đặt ở cuối; phối hợp có câu chủ đề ở đầu và câu chốt lại ở cuối; song song không có câu chủ đề, các câu ngang hàng cùng triển khai một chủ đề.
• Bài nghị luận về vấn đề đời sống: nêu rõ vấn đề, trình bày ý kiến của mình bằng lí lẽ và bằng chứng xác thực, xem xét ý kiến khác, rồi đề xuất việc làm cụ thể.