Tập một · Tập 1
Bài 5. Những câu chuyện hàiNgữ văn 8 · Kết nối tri thức với cuộc sống
Ghi nhớ trọng tâm
- Hài kịch đưa lên sân khấu những thói xấu bằng xung đột giữa điều nhân vật muốn tỏ ra và con người thật của họ; tiếng cười đến từ lời thoại, hành động, tình huống và chỉ dẫn sân khấu.
- Truyện cười ngắn gọn, xoay quanh một tình huống gây cười, thường có cái kết bất ngờ để lộ ra cái xấu (khoe khoang, sĩ diện, nói khoác, thiếu chủ kiến...).
- Câu hỏi tu từ có hình thức câu hỏi nhưng không cần câu trả lời, dùng để khẳng định, phủ định hoặc bộc lộ cảm xúc một cách mạnh mẽ hơn.
- Nghĩa tường minh nằm ngay trên câu chữ; nghĩa hàm ẩn người nghe phải suy ra từ ngữ cảnh. Trong truyện cười, cái buồn cười thường nằm ở phần hàm ẩn.
- Bài nghị luận về một thói xấu: gọi tên và biểu hiện của thói xấu, chỉ ra nguyên nhân, tác hại, phản bác cách nghĩ bao biện, rồi nêu cách khắc phục khả thi.
Lỗi hay gặp
- Phân tích hài kịch mà chỉ tóm tắt cảnh diễn, không chỉ ra mâu thuẫn bên trong nhân vật, là gốc của tiếng cười.
- Suy diễn nghĩa hàm ẩn theo ý mình, không dựa vào từ ngữ và ngữ cảnh của câu, nên rút ra hàm ý sai.
- Bài viết về thói xấu thành lời chê trách chung chung, thiếu bằng chứng đời thực và thiếu giải pháp cụ thể cho học sinh.
Cách học bài này
Đọc to các lớp kịch theo vai cùng bạn: khi nhập vai sẽ thấy ngay chỗ nhân vật tự lộ mình. Với mỗi truyện cười, viết một câu: “Truyện cười ai, vì điều gì, cái kết làm lộ ra điều đó thế nào” rồi mới phân tích chi tiết.
Luyện thêm 10 câu, chấm ngay:
Hài kịchTruyện cườiVăn bản đọc
- Văn bản 1: Trưởng giả học làm sang (trích) (Mô-li-e)
- Văn bản 2: Chùm truyện cười dân gian Việt Nam (Dân gian)
- Đọc kết nối chủ điểm: Chùm ca dao trào phúng (Dân gian)
- Thực hành đọc: Giá không có ruồi (A-dít Nê-xin (Aziz Nesin))
Thực hành và kĩ năng
- Thực hành tiếng Việt: Câu hỏi tu từ · trang 107
- Thực hành tiếng Việt: Nghĩa tường minh và nghĩa hàm ẩn của câu · trang 113
- Viết: Nghị luận về một vấn đề đời sống (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)
- Nói và nghe: Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội (một thói xấu của con người trong xã hội hiện đại)
- Củng cố, mở rộng · trang 120
- Đọc mở rộng · trang 123
Gia sư AI theo bài này
Gõ đề bài, gửi ảnh chụp đề, bấm micro để nói, hoặc thử một câu mẫu:
Phần ghi nhớ, lỗi hay gặp và cách học do THAYTRO tự biên soạn. Đề bài nguyên văn nằm trong sách của em; web không đăng nội dung sách giáo khoa. Số trang có thể lệch đôi chút giữa các lần in, em cứ chụp đúng đề trong sách mình đang dùng.